Chuyến du hành hơn 4000 năm của cây chè ( Phần 3 )

Các dụng cụ pha trà

Các dụng cụ pha trà  phổ biến ở Châu Á

 

 

Bí quyết của những người biết uống chè

 

Người chuyên nếm chè thuộc vào loại người sành về các kỹ thuật thưởng thức hương vị chè, họ có những giác quan thính và nhạy cảm đặc biệt. Còn có một loại người thứ hai là những người biết thưởng thức về mặt nghệ thuật uống chè.

Tất cả những người sành chè, trước hết là biết chọn chè, giữ chè được ngon lâu, kén bộ đồ chè, nước pha chè, lượng chè “vừa đủ” và các thao tác pha chè theo quy trình, bài bản nhất định.

Pha chè với nước đã đánh phèn, thì có chè ngon loại thượng hạng cũng vô ích. Vị chát sẽ không phải là chát ngọt, mà là chát của phèn, cái chát rít răng và se lưỡi át hết cả mùi vị thơm ngon của chè. Màu sắc nước sẽ cũng không thể sáng đẹp, mà là đục lờ lờ, nhợt nhạt, có đỏ thì không phải là màu đỏ của chè đen, mà là đỏ màu gỉ sắt.

Bạn đừng coi thường cái bã chè nhỏ dính ở mép nắp ấm. Nắp chỉ cần kênh lên một tí thôi, hương chè đã có thể bay đi gần hết, chẳng còn gì để thưởng thức.

Người Trung Quốc thích chè xanh, nhưng thế giới lại chuộng chè đen. Người Nga ưa dịu, còn người Ấn Độ lại thích đậm. Thị hiếu khác nhau chừng nào thì sản phẩm càng phải nhiều chừng đó, và kỹ thuật tất nhiên cũng phải đi theo sản phẩm. Thị hiếu không phải là cố định mà biến đổi không ngừng có thể từ rất dễ tính đến rất khó chiều. Kỹ thuật cũng phải thay đổi theo thị hiếu, và mỗi dân tộc lại có những sáng tác của mình.

 

Tác dụng của chè đối với hô hấp và tim mạch

 

Người ta đã theo dõi thấy khi uống chè, lượng không khí hít vào trong phổi và số C02 thải ra tăng hơn trước. Như thế có nghĩa là hô hấp mạnh lên, và thực ra mạnh hơn nhiều so với lúc ngồi yên. Chè cũng hơn cả cà phê về mặt kích thích hô hấp, làm chảy mồ hôi. Cũng vì thế chè rất tốt đối với những người bị cảm lạnh, viêm phổi, hoặc viêm phế quản.

Tác dụng kích thích này còn thấy cả với da,uống cà phê hoạt động của da giảm đi, nhưng uống chè thì lại tăng lên. Lỗ chân lông giãn mạnh, mồ hôi thoát ra nhanh, khác nào như cơ thể được tẩy rửa, chất độc được đào thải từ trong ra ngoài.

Với da, chè còn có tác dụng đặc biệt do thành phần vitamin B2 có trong chè. Thứ vitamin này làm cho da giữ được tính đàn hồi, không bị khô cứng và luôn luôn mềm mại, ỉúc nào cũng như chứa đầy máu. Vitamin P và K trong chè tạo vẻ đẹp bên ngoài da, củng cố thành mạch máu, hạn chế các hiện tượng chảy máu dưới da, hoặc gây ra những vết đỏ và xanh tím. Tác dụng này còn mạnh hơn cả chất rutin có trong hoa hoè mà người ta thường ca ngợi. Từ chè ngày nay đã chiết được vitamin P tinh khiết để làm thuốc tiêm chữa xuất huyết và điều trị bệnh phóng xạ.

Sắt trong chè cần cho việc tạo hồng cầu, catechin chè tăng cường hoạt động của lách và gan, một cơ quan đặc biệt quan trọng mà người ta gọi rất đúng là kho dự trữ hồng cầu.

Chè làm giãn mạch máu, giữ cho tuần hoàn tiến hành thuận lợi và giữ huyết áp bình thường. Nhiều người cứ tưởng bị huyết áp cao thì không nên uống chè, thực ra thì ngược lại, uống chè đặc có tác dụng hạ huyết áp nhẹ, giải quyết được chứng ù tai, đau đầu. Cho nên chè rất tốt với người bị huyết áp cao ở giai đoạn đầu.

Uống chè đôi khi tránh được chảy máu niêm mạc và lợi. Chè đặc điều trị có kết quả chảy máu đường tiêu hoá và chảy máu não. Người già, mạch máu suy yếu nên uống chè. chính vitamin p chiết từ chè là thuốc chữa bênh viêm mạch chảy máu và bệnh chảy máu đáỵ mắt. Tanin chè còn được dùng chữa bệnh đái ra máu, điều trị tạng chảy máu, chữa loét do thiếu dinh dưỡng. Cũng cần biết là lá chè non có tác dụng mạnh hơn lá già, và chè xanh tốt hơn chè đen, vì catechin ít bị ôxi hoá trong khi chế biến. Nước chè hãm từ lá tươi theo tập quán         của nhiều vùng ở nước ta chắc còn có tác dụng cao hơn.

Chè xanh chữa được bỏng do các tia xạ như tia cực tím trong ánh sáng mặt trời, tia X … vì có catechin tác dụng tương tự như vitamin p.

Chè xanh còn dùng chữa bệnh nghẽn động mạch vành. Các tài liệu thống kê y học thấy số người chết vì bệnh này chiếm khoảng 10-15% tổng số các trường hợp tử vong ở các bệnh viện, và một trong những nguyên nhân gây bệnh là do hàm lượng cholesterol trong máu cao.

Một bệnh viện ở Cancutta (Ấn Độ) đã tiến hành thí nghiệm cho những người có cholesterol trong máu cao uống chè xanh hàng ngày vào hai bữa ăn. Sau một thời gian, xét nghiệm lại, thấy cholesterol trong máu giảm đi rất nhiều. Các nhà khoa học đã kết luận là uống chè xanh thường xuyên là biện pháp có hiệu lực để phòng ngừa và chữa tắc nghẽn động mạch vành.

Cỏn phải kể đến vai trò rất quan trọng của kali trong chè. Kali giúp cho hệ tim mạch hoạt động bình thường. Nguyên tố iốt của chè là một thứ thuốc quý để phòng và chữa xơ cứng động mạch.

Để tổng hợp những tác dụng của chè, chúng tôi muốn nêu lại kết quả theo dõi toàn diện của các nhà y học Liên Xô ở bệnh viện lý liệu Batum. Các bệnh nhân được uống nước chè xanh đặc, ngày 2 lần kết hợp với dùng thuốc và điều trị bằng lý liệu, kết luận của nghiên cứu này là :

-               Việc tạo prothrombin trong gan bệnh nhân tăng

-               Các quá trình ôxi khử trong cơ thể được cải thiện

-               Việc chuyển hoá nước – muối trở lại bỉnh thường

-               Cơ tim cường tráng hơn

-               Tính đàn hồi của thành mạch máu tăng

-               Huyết áp hạ xuống, cholesterol trong máu giảm, và những người bị xơ vữa động mạch cảm thấy dễ chịu hơn

-               Chè có tác dụng tốt cả với những người bị bệnh thấp khớp và viêm gan mãn tính. Nếu uống thường xuyên thì tác dụng phòng các bệnh trên thấy rõ ràng.

Những phát hiện mới này thật là quý giá đối với chúng ta, những người chuyên uống nước chè xanh đặc từ bao đời nay.

 

 

PGS Đỗ Ngọc Quỹ

Giới thiệu : Trà Thuần Việt