Những phát hiện mới quanh chén trà ngày tết ở Nhật Bản

 

Vườn trà ở Shizuoka Nhật Bản

Vườn trà ở Shizuoka Nhật Bản

 

 

Kể từ khi những người khách lạ theo Phật giáo giới thiệu thứ đồ uống mới của người Trung Hoa cách đây hơn 1200 năm, cho tới nay chè vẫn chiếm được một vị trí quan trọng trong đời sống văn hoá của Nhật Bản.

Hương vị đậm, hơi se chát của nó đã gây được cảm tình cho cả giới thượng lưu và những người dân nghèo ở Nhật Bản. Thậm chí, chè còn được biến đổi thành nghệ thuật thông qua những con người có đầu óc thẩm mỹ trong nghi lễ uống trà.

Theo nhiều người, điều quan trọng vượt lên cả hương vị và nghệ thuật đó là chè có khả năng ngăn ngừa một số loại bệnh ung thư.

Itaro Oguni, giáo sư khoa học thực phẩm của trường đại học Hamamatsu tỉnh Shizzuoka, cho biết: “chúng tôi đã nhận thấy rằng người dân sống ở vùng sản xuất chè có tỷ lệ tử vong vỉ ung thư ít hơn”, ông nói ông đã tìm ra sự tương quan giữa ung thư và chè sau khi nghiên cứu mối quan hệ giữa số người uống trà và những vụ ung thư dạ dày.

Oguni nói ông đã có ngay ấn tượng trước tỷ lệ chết vì bệnh ung thư ở Shizuoka thấp hơn nhiều so với người dân Nhật bản nói chung.

Shizuoka, một vùng đầy nắng mặt trời và ở phía tây nam Tokyo, sản xuất được khoảng 1/2 tổng sản lượng chè trên toàn quốc (khoảng 80.000 tấn/năm).

Oguni nói thêm cuộc nghiên cứu của ông cho thấy rằng tại thành phố Nakakawane, nơi sản xuất chè hạng nhất của tỉnh Shizuoka, số người chết vì ung thư dạ dày là 1/5 đối với nam giới và 1/3 với nữ giới so với các khu vực khác của Nhật Bản. Theo ông, người dân Nakakawane có thói quen uống trà đặc và họ thường xuyên thay bã chè. Họ cũng uống trà trong mọi trường hợp và một thói quen thường xuyên trong đó là uống vào bữa ăn. Lượng tiêu thụ chè tại đây là hơn 50%, cao hơn so với những khu vực khác không sản xuất chè.

Trong số thành phần hoá học tìm thấy ở chè xanh, các nhà khoa học cho rằng làm cho chè có vị se chát là chất Catechin có khả năng giúp cơ thể con người chống bệnh ung thư.

Oguni nói rằng ông đã tiến hành một cuộc thí nghiệm chung với Trung tâm nghiên cứu ung thư quốc gia Trung Quốc và kết quả thu được hoàn toàn như trên. Các chuyên gia đã cấy vào cơ thể chuột hai chất axit amin và nitrit, một kiểu kết hợp sinh ra Carcinogen (gọi là chất sinh ung thư). Kết quả cho thấy tỉ lệ ung thư ở chuột được cấy tinh chè xanh chỉ vào khoảng ½ so với số chuột không được cấy tinh chè.

Một nghiên cứu khác được tiến hành trên những bệnh nhân tại một bệnh viện ở Shizuoka cũng đã cho thấy chất Catechin có thể tiêu diệt được vi khuẩn helicobacterpylori, một loại gây ung thư dạ dày.

Với những kết quả trên cho phép Oguni tin rằng chè xanh có thể bảo vệ sức khoẻ tốt hơn. Oguni nói: “Chúng ta có thể không còn phải sợ bệnh ung thư nếu có thể xây dựng được khái niệm về một loại thóc ngừa ung thư”.

Đối với những người Nhật Bản đây không phải là vấn đề lớn vì họ đã có thói quen uống trà xanh từ rất lâu và có lẽ thưởng thức trà xanh đã trở thành một phần trong cuộc sống hàng ngày của người dân Nhật Bản. Người Nhật biết uống trà từ nửa đầu thế kỷ thứ 8, khi chè được đưa vào với sự dàn xếp của đạo Phật. Vào đầu thế kỷ 13, Priest eisai, sau khi đã nghiên cứu đạo Phật tại Trung Quốc trở về, đã mang theo cả nghi thức uống trà về nước. Kể từ đó, chè đã được dùng trong hầu hết các ngôi chùa trên khắp nước Nhật.

Nhưng phải tới thế kỷ 16, nghi thức uống trà mới được Sennorikyu hoàn chỉnh và bắt đầu từ thời gian này tục uống trà trở thành một phần trong đời sống văn hoá truyền thống của Nhật Bản.

Một cuộc cách mạng trong việc uống trà đã thực sự xảy ra khi Iti En Ltd, nhà sản xuất chè xanh hàng đầu của Nhật Bản, thành công trong việc sản xuất lon nước chè xanh năm 1985 sau nhiều lần thất bại. Mặc dù cà phê lon được bày bán từ năm 1969 và trà đen lon được bán vào năm 1973, nhưng trà xanh lon không thể tồn tại được vì những khó khăn trong vấn đề xử lý hương vị. Điều khó nhất là không thể giữ đươc hương vị của nước trà xanh trong các lon vì nó sẽ mất mùi khi bị oxy hoá.

Ito En đã giải quyết chuyện này bằng cách đưa khí nitơ thay thế tất cả các thứ khí khác khi đóng nước trà xanh vào lon. Sau khi tên của loại trà xanh lon ra đời “Ooi Ocha” (ôi trà xanh) trên thị trường vào nàm 1989, lượng tiêu thụ trà lon bắt đầu tăng mạnh. Hàng chục nhà sản xuất nước đóng lon khác đã nhảy vào thị trường béo bở này.

Trong năm 1995, lần đầu tiên nước trà xanh đóng lon và các loại trà đóng lon khác đã giành được vị trí đầu bảng trong số những đổ uống đóng lon tại thị trường Nhật Bản. Chiếm 24% thị trường, trà đóng lon đã vượt trên cả thị phần của cà phê và các loại nước giải khát có ga.

Theo một quan chức của hiệp hội nước giải khát, “lo ngại về sức khoẻ và cả việc ăn kiêng đã thu hút nhiều khách hàng đến với trà đóng lon, đặc biệt là phụ nữ”. Tuy nhiên, hàm lượng Catechin trong môt lon tra xanh chỉ bằng 1/2so với một lon nước trà mới pha.

Vậy thì phải uống bao nhiêu cốc trà để có thể hấp thụ một lượng Catechin đủ để liên tục ngăn ngừa được bệnh ung thư? Theo tính toán của Oguni, để có được một Catechin bằng người Nakakawane, khoảng 1 gam/ngày, thì bạn phải cần uống ít nhất là 10 cốc trà xanh/ngày (khoảng 1,2 lít).

Oguni nói: “Bạn có thể cho rằng uống như thế là quá nhiều, nhưng bạn cũng có thể bắt chước cách uống trà trong bữa ăn như kiểu của người Nhật Bản”.

 

 THANH LIÊM

Sưu tầm và chỉnh sửa : Trà Thuần Việt